วิตามินบี 1 สำคัญและดีต่อร่างกายอย่างไร? ทำไมมียอดขายเป็นอันดับ 1 ในญี่ปุ่น?!?

629

สวัสดีเพื่อนๆ ชาวโซเชียล... วันนี้เรามีเกร็ดความรู้ดีๆ เกี่ยวกับสุขภาพร่างกายมาบอกต่อ ต้องบอกเลยว่าหนุ่มสาวออฟฟิศ น้องๆ นักเรียน นักศึกษา หรือคนที่ทำงานที่ใช้พลังใช้ร่างกายเยอะไม่ควรพลาด เพราะเรามีทั้งเคล็ดลับการดูแลสุขภาพและแนะนำตัวช่วยบำรุงร่างกายดีๆ มาบอกต่อกันจ้า

ก่อนอื่นต้องถามเพื่อนๆ ก่อนว่า รู้จักวิตามินบี 1 กันไหม? แล้วรู้มั้ยว่าวิตามินตัวนี้มีความสำคัญต่อร่างกายเราอย่างมาก อยากรู้กันแล้วใช่มั้ยว่าเจ้าวิตามินบี 1 ตัวนี้สำคัญอย่างไร และช่วยดูแลสุขภาพร่างกายเรายังไงบ้าง (แอบกระซิบหน่อยว่าวิตามินบี 1 ตัวนี้ ไม่ว่าจะไปที่ร้านขายยามุมไหนในญี่ปุ่นก็จะต้องเจอขายแทบทุกที่ เรียกว่า เป็นวิตามินสุดฮิตที่ใครๆ ก็ซื้อมาทานเพื่อดูแลสุขภาพกันเยอะเลยล่ะค่ะ!)

จากการสำรวจสุขภาพและโภชนาการแห่งชาติ (ประเทศญี่ปุ่น) มีรายงานว่าคนทั่วไปมีแนวโน้มที่จะขาดแคลนกลุ่มวิตามินบีไม่ว่าอายุหรือเพศใดก็ตาม โดยที่วิตามินบีมีส่วนเกี่ยวข้องกับ "ความเหนื่อยล้า" และเป็นสารอาหารรองที่สำคัญที่ช่วยเปลี่ยนสารอาหารหลักสามกลุ่ม (คาร์โบไฮเดรต โปรตีนและไขมัน) กลายเป็นพลังงาน และยิ่งคนหนุ่มสาวหรือชาวออฟฟิศที่ใช้พลังงาน สมอง และร่างกายในการทำงานแต่ละวันเยอะ ย่อมส่งผลให้ร่างกายเหนื่อยล้า ซึ่งอาการเหนื่อยล้านี้ก็มีหลายรูปแบบ เช่น กระตือรือร้นน้อยลง ความสามารถในการคิดวิเคราะห์ถดถอย สมาธิลดน้อยลง รู้สึกร่างกายหนักๆ ล้าๆ เคลื่อนไหวช้าลง ไม่กระฉับกระเฉง ซึ่งหากได้หยุดพักสักนิดปรับเปลี่ยนอารมณ์ บางคนก็อาจจะรู้สึกดีขึ้น ในขณะที่บางคนก็อาจจะกลับไปอยู่ในอาการเดิมๆ ทั้งนี้ก็ขึ้นอยู่กับสภาพร่างกายของแต่ละบุคคลด้วย

จะเห็นได้ว่าคนเราเคลื่อนไหวร่างกายและดำรงกิจกรรมในชีวิตโดยการแปลงสารอาหารหลัก 3 กลุ่ม (คาร์โบไฮเดรต โปรตีน และไขมัน) ให้เป็นพลังงานในร่างกาย ในขณะที่กลุ่มวิตามินบี (วิตามินบี 1 บี 2 บี 6 กรด pantothenic และกรดนิโคตินิก) และวิตามินซีมีบทบาทสำคัญในกระบวนการนี้ เมื่อวิตามินเหล่านี้ไม่เพียงพอจะส่งผลให้การผลิตพลังงานมีประสิทธิภาพน้อยลง และหากอาการเหนื่อยล้าที่มียังคงเกิดติดต่อกันประมาณ 1 สัปดาห์ และกลายเป็นปัญหากับการใช้ชีวิตประจำวัน เราจำเป็นต้องจัดการกับอาการนั้น โดยเฉพาะหากประสบกับอาการตื่นนอนลำบาก ประสิทธิภาพการทำงานลดลง แม้จะไม่มีการออกกำลังหนักหรือดื่มหนัก เหล่านี้อาจเกิดจากอาการเหนื่อยล้าโดยที่เราไม่รู้ตัว และเราไม่ควรละเลยเพราะระยะยาวไม่ส่งผลดีกับสุขภาพร่างกายแน่นอน ทั้งนี้ เพื่อให้เรามี “สุขภาพดี" การได้รับสารอาหารอย่างสมดุลกับอาหารในชีวิตประจำวันจึงเป็นสิ่งสำคัญ เพราะเมื่อเราขาดสารอาหารจะทำให้รู้สึกอ่อนเพลียโดยเฉพาะเมื่อเวลาเราไม่สบาย และหลากหลายเหตุผลเหล่านี้จึงมีความจำเป็นที่เราจะต้องหาตัวช่วยดีๆ มาบำรุงร่างกายกันหน่อย... แล้วอะไรล่ะที่จะเป็นตัวช่วยที่ดีให้ร่างกายที่เหนื่อยล้าได้?

ทุกความเคลื่อนไหวของร่างกาย มีวิตามินบี 1 เป็นตัวช่วยลับ!!

Japanlist_2

ตั้งแต่เราตื่นนอนร่างกายคนเราก็เคลื่อนไหวอยู่ตลอดเวลา ซึ่งการที่ร่างกายเราเคลื่อนไหวก็จะมีผลทำให้กล้ามเนื้อส่วนต่างๆ ถูกใช้งาน จึงเป็นเหตุของการใช้พลังงานในร่างกาย พลังงานที่ว่านี้มาจากการย่อยสลายสารอาหารที่เรารับประทานเข้าไป และปัจจัยตัวสำคัญของขบวนการย่อยสลายสารอาหารก็คือ “วิตามินบี 1” นั่นเอง

อาการเหนื่อยล้าและวิตามินบี 1 สัมพันธ์กันอย่างไร?

โดยปกติแล้วร่างกายของเรา จำเป็นต้องใช้พลังงานเพื่อขับเคลื่อนให้สามารถทำกิจกรรมต่างๆ ได้ โดยเฉพาะกล้ามเนื้อของเรา จะเป็นส่วนที่ใช้พลังงานเยอะที่สุดในร่างกาย เพราะต้องมีการเคลื่อนไหวอยู่ตลอดเวลา ซึ่งพลังงานที่ว่าจะได้จากการย่อยสลายสารอาหารจนเกิดเป็นพลังงานในหน่วยย่อยที่เรียกว่า ATP (Adenosine Triphosphate) ซึ่งในขบวนการย่อยสลายสารอาหารดังกล่าวจะต้องใช้วิตามินบี 1 เป็นตัวช่วยนั่นเอง

พูดให้เข้าใจง่ายๆ คือ วิตามินบี 1 หรือ ไทอามีน (Thiamine) เป็นหนึ่งในวิตามินที่ละลายในน้ำ มีหน้าที่สำคัญในการการเผาผลาญพลังงาน โดยจะเปลี่ยนสารอาหารที่เรารับประทาน ไม่ว่าจะเป็นแป้ง น้ำตาล ไขมัน โปรตีน ให้เป็นพลังงาน ATP ที่เราสามารถนำไปใช้ได้ไปเติมเต็มตามส่วนต่างๆ ทั่วร่างกาย โดยเฉพาะกล้ามเนื้อและระบบประสาท ดังนั้น หากเราขาดวิตามินบี 1 ก็จะส่งผลกระทบกับกระบวนการสร้างพลังงาน ATP และทำให้เกิดภาวะต่างๆ ดังนี้

- ร่างกายขาดพลังงานในการทำกิจกรรมต่างๆ ก็จะเกิดเป็นอาการอ่อนเพลียขึ้น

- กล้ามเนื้อขาดพลังงาน ATP จะส่งผลให้เกิดการบกพร่องในการหดตัวและคลายตัวของกล้ามเนื้อ จนเกิดเป็นอาการตึง ปวด เมื่อยกล้ามเนื้อได้

- ถ้าอยู่ในสภาวะเครียดด้วยแล้ว สมองและระบบประสาทยิ่งมีความจำเป็นต้องใช้พลังงานมากขึ้น ความต้องการวิตามินบี 1 ก็ยิ่งเพิ่มขึ้นไปด้วย

เห็นมั้ยคะว่า... วิตามินบี 1 มีความสำคัญกับร่างกายมาก แต่! วิตามินบี 1 โดยทั่วไปเป็นวิตามินที่ร่างกายไม่สามารถสร้างเองได้ ต้องได้รับจากอาหารเท่านั้น ที่สำคัญยังเป็นวิตามินที่ไม่คงทน และสามารถดูดซึมเข้าสู่ร่างกายได้น้อย จึงเกิดการวิจัยและพัฒนาเพื่อสังเคราะห์อนุพันธ์ตัวใหม่ของวิตามินบี 1 ให้มีการดูดซึมเข้าสู่ร่างกายได้มากขึ้น และสามารถผ่านเข้าสู่กล้ามเนื้อและระบบประสาท ส่งผลให้อาการเมื่อยล้าอ่อนเพลียบรรเทาลงได้จ้า...

Japanlist_3

แต่ทราบหรือไม่คะว่า... แม้จะเป็นวิตามินที่จำเป็นก็จริง แต่ร่างกายไม่สามารถสร้างขึ้นเองได้ ดังนั้นหากจะได้รับสารอาหารชนิดนี้เราควรรับประทานเพิ่มเข้าไปนั่นเองค่ะ

สำหรับหน้าที่ของวิตามินบี 1 ต่อการสร้างพลังงาน คือ วิตามินบี 1 มีหน้าที่เป็นตัวเร่งการเผาผลาญอาหารประเภทคาร์โบไฮเดรต ให้เปลี่ยนไปเป็นพลังงาน นอกจากนี้ วิตามินบี 1 ยังช่วยเสริมการทำงานของระบบประสาทอีกด้วยวิตามินบี 1 สำคัญอย่างไรกับการสร้างพลังงาน?

            จะเห็นได้ว่าอาการเหนื่อยล้าของร่างกาย นอกจากจะสามารถทานอาหารและทานวิตามินบี 1 เพื่อให้สารอาหารไปช่วยบรรเทาได้แล้ว เรายังใช้วิธีการออกกำลังกายแบบเบาๆ มาช่วยด้วยอีกทางก็ได้ ซึ่งการออกกำลังกายเบาๆ แบบทั่วไปเชื่อว่าใครๆ ก็ทำได้ แค่ขยับก็เท่ากับออกกำลังกายแล้วจ้า

วิธีการออกกำลังกายแบบเบาๆ เช่น การยืดกล้ามเนื้อมีประสิทธิภาพในการฟื้นตัวจากความเหนื่อยล้า เพราะการยืดกล้ามเนื้อช่วยเพิ่มการไหลเวียนของโลหิต โดยการยืดกล้ามเนื้อที่หดตัวช้าๆ ส่งผลให้ออกซิเจนและสารอาหารส่งถึงทุกมุมของกล้ามเนื้อและเร่งการฟื้นตัวของความเมื่อยล้า เพราะหากคุณไม่ใช้กล้ามเนื้อความแข็งแรงของกล้ามเนื้อจะลดลงและคุณจะรู้สึกเหนื่อยง่าย นอกจากนี้ ประโยชน์ของการออกกำลังกายยังทำให้เรามีการนอนหลับที่ดี ซึ่งมีผลต่อการบรรเทาความเครียดและอารมณ์ยังสดชื่น ทำให้ร่างกายกระปรี้กระเปร่าอีกด้วย

อย่างไรก็ตาม การออกกำลังกายนั้นควรทำแต่พอดีไม่หนักเกินไป เพราะการออกกำลังกายที่มากเกินไปจะทำให้เกิดความเมื่อยล้า เพราะทุกการเคลื่อนไหวของร่างกายจะเปลี่ยนคาร์โบไฮเดรต โปรตีน และไขมันที่กินเข้าไปจากอาหารเป็นพลังงาน ในเวลาเดียวกันก็มีการใช้วิตามินต่างๆ ร่วมด้วย เมื่อมีการใช้พลังงานเพิ่มขึ้นเนื่องจากการออกกำลังกาย ความต้องการวิตามินก็เพิ่มขึ้นเช่นกัน

ฉะนั้น หากวิตามินไม่เพียงพอต่อวงจร TCA จะไม่ดี และส่งผลให้แปลงเป็นพลังงานไม่สามารถทำได้ดีและมีแนวโน้มที่จะรู้สึกเมื่อยล้า และเพื่อประโยชน์ที่ดีต่อร่างกาย เพราะวิตามินบี 1 มีส่วนสำคัญในการผลิต ATP ดังนั้น หลังจากการออกกำลังจึงควรบริโภควิตามินบี 1 เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการฟื้นตัวจากความเหนื่อยล้ามากขึ้น

*TCA cycle คือ วัฏจักรการเปลี่ยนสารอาหารคาร์โบไฮเดรต ไขมัน และโปรตีนให้เป็นพลังงานแก่ร่างกาย

เช็คตัวเอง ใช่คุณรึเปล่า? ที่ควรรับประทานวิตามินบี 1

เนื่องจากวิตามินบี 1 มีหน้าที่หลักๆ ในการสร้างพลังงานให้กับร่างกาย โดยเฉพาะกล้ามเนื้อและระบบประสาท ดังนั้น คนที่ควรรับประทานวิตามินบี 1 ก็คือกลุ่มคนที่มีการใช้งานกล้ามเนื้อและระบบประสาทมากนั่นเอง เรามารีเช็คตัวเองกันหน่อยว่า เราอยู่ในกลุ่มเสี่ยงที่มีอาการเหล่านี้หรือไม่? ถ้าใช่ลองหาตัวช่วยดีๆ อย่างวิตามินบี 1 มาช่วยดูแลร่างกายดีกว่า

1. ผู้ที่มีพฤติกรรมอยู่ในท่าเดิมๆ ซ้ำๆ นานๆ ต้องทำงานที่มีการนั่ง ยืน เดิน หรือค้างอยู่ในท่าเดิมนานๆ จะมีการใช้งานกล้ามเนื้ออย่างหนัก มีอาการปวดเมื่อยร้าวตามหลัง ไหล่ ได้ เช่น พนักงานออฟฟิศ คนที่ยกของหนักเป็นประจำหรือนั่งขับรถเป็นเวลานาน

2. ผู้ที่ใช้สมองอย่างหนักและมีความเครียดสะสม เช่น คนวัยทำงาน นักเรียน นักศึกษาช่วงใกล้สอบ

3. ผู้ที่มีอาการอ่อนเพลีย นอนน้อย ทำงานหนัก นอนดึก

4. ผู้ที่มีอาการชา ตามปลายมือปลายเท้า เช่น คนที่ใช้เมาส์หรือคีย์บอร์ดเยอะ คนสูงอายุ คนเป็นโรคเบาหวาน</p

5. ผู้ที่มีพฤติกรรมที่ใช้สายตาเยอะ เช่น นั่งจ้องคอมพิวเตอร์หรือโทรศัพท์มือถือเป็นเวลานาน

6. ผู้ที่ออกกำลังกายอย่างหนัก เช่น นักกีฬา เนื่องจากมีการใช้พลังงานกล้ามเนื้อเยอะ

7. หญิงตั้งครรภ์และให้นมบุตร เนื่องจากในช่วงดังกล่าวนี้เป็นสภาวะที่ร่างกายของแม่ต้องการใช้พลังงานสูงมาก จึงมีความต้องการมากขึ้นด้วย ดังนั้นหากรับประทานอาหารที่มีวิตามินบี 1 เท่าเดิมก็จะมีโอกาสเกิดการขาดวิตามินบี 1 ได้

8. ผู้ที่ดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ มีโอกาสขาดวิตามินบี 1 เนื่องจากแอลกอฮอล์มีผลยับยั้งการดูดซึมของวิตามินบี 1 ที่บริเวณลำไส้เล็ก นอกจากนี้ยังเชื่อว่า ผู้ที่ดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำมักรับประทานอาหารโดยภาพรวมลดลง ทำให้ได้รับวิตามินบี 1 จากอาหารน้อยลงตามไปด้วย

9. ผู้ที่รับประทานอาหารที่มีสารต้านไทอามีน (anti-thiamine factors) เป็นสารที่สามารถทำลายวิตามินบี 1 ได้โดยตรง ตัวอย่างอาหารที่มีสารต้านไทอามีนอยู่มาก ได้แก่ ปลาดิบ หอยดิบ หมาก และอาหารที่ผ่านการหมักแล้วมีการเจือปนของ mycotoxin ต่างๆ (mycotoxin คือสารพิษจากเชื้อรา)

10. ผู้ที่ได้รับสารอาหารไม่เพียงพอ เช่น ไม่รับประทานผัก หรือทานแต่มังสวิรัติหรือเจ ก็จะพลาดโอกาสได้รับวิตามินบี 1 ที่พบเฉพาะในเนื้อสัตว์เท่านั้น

Japanlist_4

อู้หูว!! ประโยชน์สารพัดขนาดนี้ อย่าลืมมองหาวิตามินบี 1 มารับประทานกันนะคะ เพราะการได้รับสารอาหารและวิตามินที่เพียงพอกับความต้องการของร่างกาย จะช่วยทำให้ร่างกายกลับมาแข็งแรงและสามารถใช้ชีวิตได้อย่างเต็มที่ และถ้ามาญี่ปุ่นก็สามารถหาซื้อได้ในร้านขายยาชั้นนำทั่วไป เพื่อสุขภาพที่ดีและเป็นการดีที่จะเตรียมร่างกายไว้ให้พร้อมกับทุกกิจกรรมค่ะ ใช้ชีวิตให้สนุกนะคะทุกคน สุขภาพดี ชีวิตก็จะดี๊ดีแน่นอน^^

อ่านข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับวิตามินบี 1 ได้ที่ www.วิตามินบี.net นะคะ