10 มารยาทควรรู้ก่อนใช้รถไฟที่ญี่ปุ่น

3,751

ที่ประเทศญี่ปุ่นการเดินทางที่สะดวกที่สุดและประหยัดที่สุดก็คือรถไฟนั่นเองค่ะ ผู้คนที่อาศัยในเมืองใหญ่ส่วนมากจะเลือกใช้บริการรถสาธารณะมากกว่ารถส่วนตัว เหตุผลหลักๆ ก็คือประหยัดหากเทียบกับการมีรถยนต์ส่วนตัวสักคัน นอกจากจะมีเงินซื้อรถแล้ว ยังจะต้องจ่ายค่าดูแลรักษา ค่าประกัน ถ้าบ้านไม่มีที่จอดรถก็ต้องเช่าที่จอดรถอีก ส่วนเวลาที่ขับไปไหน ค่าจอดรถในเมืองก็แพงแสนแพง ดังนั้นรถไฟคือทางเลือกที่ดี แถมรถไฟที่ญี่ปุ่นก็ครอบคลุมพื้นที่แทบทั้งหมด

traintrain

การโดยสารรถไฟในประเทศญี่ปุ่น ก็มีมารยาทบางอย่างที่คนญี่ปุ่นปฏิบัติกัน บางเรื่องชาวต่างชาติอย่างเราอาจจะไม่ทราบว่าไม่ควรทำ ดังนั้นเพื่อให้การท่องเที่ยวในประเทศญี่ปุ่นเป็นไปอย่างราบรื่นและสนุกสนาน เราก็ควรรับทราบถึงธรรมเนียมปฏิบัติของคนที่นี่ก่อนเดินทางมาเที่ยว ถึงแม้ว่าจะมีคนญี่ปุ่นบางคนก็ไม่ปฏิบัติตามมารยาทเหล่านี้และอาจจะเป็นสาเหตุที่ทำให้ผู้โดยสารคนอื่นรู้สึกรำคาญ แต่เรามาเป็นนักท่องเที่ยวที่น่ารักให้เจ้าบ้านชื่นชมกันดีกว่านะคะ

1.เข้าคิว : เริ่มตั้งแต่การเข้าสถานี หากเป็นเวลาเร่งด่วนในช่วงเช้าและช่วงเย็น ผู้คนก็จะเยอะมาก ดังนั้นไม่ว่าจะเป็นการแตะบัตรเข้าสถานีรถไฟ ก็ต้องต่อคิวให้เรียบร้อยค่ะ ใครมาก่อนเข้าก่อน มาหลังเข้าหลัง ตามลำดับกันไปนะคะ

รวมไปถึงการยืนรอรถไฟอย่างเป็นระเบียบโดยการต่อแถว ที่ญี่ปุ่นมีการกำหนดจุดการรอรถเอาไว้แล้ว บางสถานีมีรถไฟสายเดียววิ่ง ป้ายที่พื้นก็จะมีสีเดียว แต่บางแห่ง ที่ชานชลาเดียวมีรถไฟหลายสายวิ่งผ่าน ป้ายที่พื้นจะมีหลายสี ที่แสดงถึงรถไฟแต่ละขบวน เราก็ควรยืนให้ถูกต้อง ตรงกับสายรถไฟที่เราต้องการ หากไม่ทราบหรือไม่แน่ใจ สามารถสอบถามกับพนักงานในสถานีได้ค่ะ

trainmanner05

2. ให้คนบนรถลงจากรถไฟก่อนแล้วเราค่อยขึ้น : เมื่อรถไฟเทียบชานชลา เราที่ยืนอยู่ในแถว ก็จะทำการแปรรูปขบวน จากเดิมที่ยืนเป็นแถวตรงๆ ก็จะเอียงไป แนบกับตัวรถไฟ เพื่อหลีกทางให้คนลงจากรถไฟก่อน จากนั้นเราค่อยก้าวขึ้นรถไฟค่ะ

trainmanner07

3. ปิดเสียงโทรศัพท์ : บนรถไฟ สิ่งแรกที่เราควรทำคือตั้งค่าโทรศัพท์ให้เป็นแบบไม่มีเสียง เพราะว่าคนญี่ปุ่นจะไม่ใช้เสียงบนรถไฟ หากโทรศัพท์ของใครดังอยู่ตลอด เช่นมีเสียงเมสเซสเข้ามา จริงอยู่ คงไม่มีใครกล้ามาต่อว่าคุณตรงๆ แต่ก็อาจจะมีคนหันมามองบ้าง เพราะคนญี่ปุ่นถือว่านี่เป็นมารยาทพื้นฐาน ดังที่เรามักจะเห็นป้ายในรถไฟ มีรูปโทรศัพท์อยู่และมีคำพูดเขียนว่า 「マナーモード」manaa moodo อ่านว่า มะนาโมโดะ มาจากภาษาอังกฤษว่า “Manner Mode” นั่นเองค่ะ

trainmanner01

4. ห้ามคุยโทรศัพท์บนรถไฟ : นอกจากการปิดเสียงโทรศัพท์แล้ว สิ่งที่คนญี่ปุ่นไม่ทำกันบนรถไฟก็คือการคุยโทรศัพท์ ไม่ได้หมายความว่าให้ปิดโทรศัพท์นะคะ ทุกคนใช้งานโทรศัพท์ได้ตามปรกติ ทั้งการฟังเพลง ดูคลิป เล่นเกมส์หรือแชท เพียงแค่ว่ากิจกรรมเหล่านั้นจะต้องไม่มีเสียงรบกวนผู้อื่นเท่านั้นเองค่ะ

ดังที่เราจะเห็นป้ายที่เขียนว่า 「マナーモードに設定の上、通話はご遠慮ください。」( manaa moodo ni settei no ue, tsuuwa wa go-enryo kudasai )แปลได้ว่าหลังจากตั้งเครื่องเป็นแบบแมนเนอร์แล้ว ขอให้งดการสนทนาทางโทรศัพท์ด้วยค่ะ”

5.ไม่วางสัมภาระของเราไว้บนที่นั่ง : ถ้าอยากจะวางของ ให้วางไว้บนชั้นวางของเหนือศรีษะ เพื่อที่คนอื่นจะได้สามารถนั่งที่เบาะนั้นๆ ได้ แต่ถ้าให้แนะนำ ผู้เขียนคิดว่าไม่ควรวางไว้บนตะแกรงเหนือศรีษะเลยค่ะ เพราะว่ามีเปอร์เซ็นต์สูงที่ผู้คนมักจะลืมสิ่งของไว้บนนั้น ทางที่ดีที่สุดคิดว่าวางไว้บนตักของเราคือดีที่สุดแล้วค่ะ

6. ไม่รับประทานอาหารรถไฟ : จริงๆ แล้วเราสามารถรับประทานอาหารบนรถไฟที่วิ่งระยะทางยาวๆ ได้นะคะ อย่างเช่นรถไฟชินกังเซนหรือรถไฟที่วิ่งไปต่างจัวหวัดไกลๆ แต่สำหรับในโตเกียว รถไฟแทบทุกสายคือรถไฟระยะสั้น ผู้คนที่ใช้บริการก็มากมาย ดังนั้นกรุณางดรับประทานอาหารและเครื่องดื่มใดๆ บนรถไฟค่ะ

7. ไม่สูบบุหรี่ : ทั้งบนรถไฟและในสถานีต่างๆ ในญี่ปุ่นตอนนี้เป็นเขตปลอดบุหรี่ไปหมดแล้ว หากอยากสูบบุหรี่จริงๆ ให้มองหาห้องสูบบุหรี่ที่มีไว้ ให้เข้าไปยืนสูบบุหรี่ได้ค่ะ

8. ห้ามแต่งหน้าบนรถไฟ : การแต่งหน้าทาปากจริงอยู่ว่าไม่ก่อให้เกิดเสียงดังรบกวนผู้อื่นแต่อย่างใด แต่คนญี่ปุ่นถือเป็นเรื่องที่ไม่สุภาพหากทำในที่สาธารณะ ทางที่ดีควรเข้าไปแต่งหน้าในห้องน้ำหรือที่รโหฐานต่างๆ เช่นถ้าเราออกมาเที่ยว ก็อาจจะหาห้องน้ำสาธารณะหรือตามห้างสรรพสินค้าบางแห่ง มีห้องแต่งหน้าให้สาวๆ ด้วยนะคะ การทำแบบนั้นจะดูเรียบร้อยกว่า

trainmanner11

9. ไม่เปิดเสียงในหูฟังดังจนเกินไป : เพลงหรือรายการที่เราชอบ อาจจะไม่ได้เป็นที่สนใจของเพื่อนร่วมโบกี้รถไฟของเรา การเสียบหูฟังแล้วเปิดเสียงดังสุด ก็รบกวนผู้อื่นอยู่ดี ขอให้ให้ความสำคัญในจุดนี้ด้วยนะคะ

10.หากนั่งตรงที่ห้ามนั่งต้องลุกให้ตามสมควร : รถไฟที่ญี่ปุ่นจะมีส่วนที่นั่งที่มีเอาไว้ให้ผู้ที่ต้องการที่นั่ง เช่น คนป่วย คนชรา คนท้อง คนที่มีเด็กเล็ก แต่ถ้ารถไฟว่าง ไม่มีใครนั่ง เราก็สามารถไปนั่งได้นะคะ เพียงแค่ว่า หากมีคนเหล่านั้นขึ้นรถไฟแล้วเดินมา ณ เก้าอี้ที่เป็นเบาะพิเศษ การเดินมาตรงจุดนั้นก็เป็นการแสดงเจตนารมณ์ว่าเขาต้องการที่นั่ง สิ่งที่เราควรทำก็คือสละที่นั่งให้กับผู้ที่ต้องการตามสมควรดังที่ป้ายเขียนว่า「優先席」( yuusenseki ) “ ที่นั่งพิเศษ” ( คำว่า 優先 หมายถึง การคิดถึงลำดับก่อนหลัง ) บางป้ายมีเขียนเพิ่มว่า 「おゆずりください」( o-yuzuri kudasai ) แปลว่า “ โปรดสละที่นั่งให้ (กับคนเหล่านี้)”

trainmanner10

ไม่เป็นการดีเลยนะคะ หากนั่งที่พิเศษตรงนี้แล้วก้มหน้าก้มตาเล่นเกมส์หรืออ่านหนังสือโดยไม่สนใจว่าคนที่ยืนอยู่ตรงหน้าต้องการที่นั่งมากกว่าเราอย่างไรก็ขอให้ลองสังเกตคนที่อยู่รอบๆ ในตู้รถไฟด้วยนะคะ คิดว่าสิ่งเหล่านี้น่าจะเป็นประโยชน์กับผู้ที่จะเดินทางมาเที่ยวประเทศญี่ปุ่นนะคะ ^^